Symulacja mentalna jako podstawa kontaktu poznawczego z fikcyjnymi narracjami

Gładziejewski, P.
Rocznik Kognitywistyczny V / 2011
DOI: 10.4467/20843895RK.12.007.0411

Streszczenie

Artykuł podejmuje próbę wykorzystania ustaleń z zakresu filozofii umysłu oraz nauk kognitywnych w celu udzielenia odpowiedzi na pytania z dziedziny filozofii sztuki. Poruszony jest tu problem kognitywnych podstaw relacji pomiędzy podmiotem a fikcyjnymi narracjami przedstawionymi w powieściach oraz filmach. Krytycznemu omówieniu jest tu poddana koncepcja, zgodnie z którą kontakt poznawczy z fikcyjnymi narracjami oparty jest na mechanizmie symulacji mentalnej. Dyskutowane są dwa rozwinięcia tej ogólnej idei, odwołujące się do odpowiednio do twierdzeń, zgodnie z którymi (1) osoba czytająca powieść lub oglądająca film symuluje procesy mentalne bohaterów narracji (empatyzuje z nimi); (2) mechanizm symulacji stoi u podstaw zdolności do wyobrażania sobie fikcyjnych wydarzeń.

Słowa kluczowe

czytanie umysłów, empatia, fikcja, narracja, symulacja mentalna, teoria symulacji, wyobraźnia